Websitenizin Yedeğini Nasıl Alabilirsiniz?

Web siteniz bir sabah erişilemez hale geldiğinde ne yaparsınız? Hosting firmanız sunucusunu kaybetti, bir güncelleme sitenizi çökertti ya da birisi yanlışlıkla veritabanını sildi. Bu senaryoların hepsi gerçek ve hepsi yaşandı. Yedeğiniz varsa birkaç dakikada toparlanırsınız. Yoksa, o içerikler, o tasarım, o siparişler çoğu zaman geri gelmez.

Yedek almak karmaşık değil. Ama "nasıl yapılır" sorusunun cevabı, sitenizin ne üzerinde çalıştığına göre değişiyor.

Önce Neyi Yedeklemeniz Gerektiğini Bilin

Bir web sitesi iki temel parçadan oluşur: dosyalar ve veritabanı.

Dosyalar: Temanız, resimleriniz, eklentileriniz, özelleştirdiğiniz kod parçaları. Bunlar sunucunuzda bir klasör yapısı içinde durur. FTP ya da dosya yöneticisiyle ulaşırsınız.

Veritabanı: Yazılarınız, ürün bilgileriniz, siparişleriniz, müşteri kayıtlarınız, form verileri. WordPress kullananlar için bu MySQL veritabanıdır. E-ticaret sitelerinde en kritik parça burasıdır.

İkisini birden yedeklemezseniz yedek eksik sayılır.

Yöntem 1: Hosting Panelinizden Manuel Yedek

Çoğu hosting firması cPanel ya da Plesk gibi bir yönetim paneli sunar. Bu paneller üzerinden hem dosyalarınızı hem de veritabanınızı indirip bilgisayarınıza kaydedebilirsiniz.

Dosyalar için: cPanel'de File Manager açın, sitenizin kök dizinine (genellikle public_html) gidin, tüm klasörü sıkıştırın (.zip) ve indirin.

Veritabanı için: cPanel'deki phpMyAdmin aracını açın. Sol panelden veritabanınızı seçin, üstteki Export sekmesine tıklayın ve Quick seçeneğiyle SQL dosyasını indirin.

Bu yöntemi ayda en az bir kez yapmanızı öneririz. Büyük değişiklik öncesinde (yeni eklenti, tema güncellemesi, toplu içerik ekleme) mutlaka tekrarlayın.

Yöntem 2: WordPress Eklentileriyle Otomatik Yedek

WordPress kullanıyorsanız bu işi otomatize etmek için eklenti kurabilirsiniz.

UpdraftPlus en yaygın tercih. Ücretsiz sürümüyle haftalık otomatik yedek alır ve bu yedekleri Google Drive, Dropbox ya da Amazon S3'e gönderir. Ayarları bir kez yapınca çalışmaya devam eder.

Kurulum ve temel ayar şöyle ilerler:

1. Eklentiler > Yeni Ekle üzerinden UpdraftPlus kurun ve etkinleştirin.
2. Ayarlar > UpdraftPlus Yedeklemeleri sayfasına gidin.
3. Dosya yedekleme zamanlaması ve Veritabanı yedekleme zamanlaması bölümlerinden sıklığı seçin (haftalık önerilir).
4. Uzak depolama seçeneğinden bir bulut servisi bağlayın. Google Drive için yetkilendirme ekranı gelir, izin verin.
5. Sayfanın altındaki Kaydet düğmesine basın.

İlk yedeği hemen almak için ana sayfadaki Şimdi Yedekle butonunu kullanın ve dosyanın bulut hesabınıza düştüğünü kontrol edin.

BackupBuddy bir diğer güçlü seçenek, ücretli ama tek kurulumla farklı sitelere deploy kolaylığı sunar.

Yöntem 3: Sunucu Düzeyinde Yedek (VPS veya Özel Sunucu Kullananlar İçin)

Siteniz paylaşımlı hostingde değil de VPS ya da dedicated sunucudaysa biraz daha kontrol elinizde. Bunun bir bedeli var: sorumluluk da size geçer.

Dosya yedeği için rsync:

rsync -avz /var/www/html/ kullanici@yedek-sunucu:/yedekler/site/

Bu komut, sitenizin dosyalarını başka bir sunucuya kopyalar. Cron job olarak günlük çalıştırabilirsiniz.

Veritabanı yedeği için mysqldump:

mysqldump -u kullanici -p veritabani_adi > /yedekler/yedek_$(date +%Y%m%d).sql

Bu komutu da bir cron job'a bağlayıp günlük çalıştırın. Dosyaların yalnızca sunucunuzda kalmaması önemli; S3 veya başka bir bulut depolama alanına gönderin.

Dikkat: Yedeği aldığınız sunucuyla aynı sunucuda saklamak yedek sayılmaz. Sunucu yanınca yedek de gider.

Yöntem 4: Hazır Yedekleme Servisleri

Eğer tüm bu teknik adımlarla uğraşmak istemiyorsanız, bunu sizin yerinize yapan servisler var.

• Jetpack Backup (VaultPress): WordPress siteler için günlük otomatik yedek, anlık geri yükleme. Ücretli ama kurulum neredeyse sıfır.
• BlogVault: Yönetilen WordPress barındırma gibi çalışır, değişiklik bazlı yedek alır.
• Acronis Cyber Protect: Kurumsal düzeyde, sunucu başına çalışır.

Bu servislerin fiyatları yıllık birkaç yüz dolardan başlar. Bir sitenin yeniden yapılma maliyetiyle kıyasladığınızda genellikle çok ucuz kalır.

Yedeği Aldınız, Peki Geri Yükleyebiliyor musunuz?

Yedek almanın en sık atlanan adımı budur: test etmek.

Ayda bir, yedeğinizi test ortamına (staging) kurun ve sitenin düzgün çalıştığını doğrulayın. Bozuk ya da eksik bir yedeği ancak geri yüklemeye ihtiyaç duyduğunuzda fark edersiniz. O an ise en kötü andır.

Kaç Kopya, Nerede Saklayın?

Pratik bir kural: 3-2-1 stratejisi.

• 3 kopya
• 2 farklı ortam (örneğin yerel disk ve bulut)
• 1 kopya fiziksel olarak farklı bir konumda

Küçük siteler için 1 yerel + 1 bulut (Google Drive, Dropbox) genellikle yeterli. Büyük e-ticaret siteleri için daha sık yedek ve daha fazla kopya şarttır.

Son Söz

Yedek almak sıkıcı bir iştir. Hiçbir zaman acil görünmez. Ta ki gerçekten ihtiyaç duyulana kadar. Bugün 15 dakika harcayıp bir yedekleme rutini oluşturursanız, ileride saatlerinizi ya da günlerinizi kurtarmış olursunuz.

Ostim Web Tasarım tarafından geliştirilen web sitelerinde yedekleme ve bakım süreci sizin için otomatik olarak yönetilir. Günlük veritabanı ve dosya yedekleri bulut ortamında saklanır, kritik güncellemeler düzenli olarak uygulanır ve sunucu sağlığı izlenir. Web sitenizin teknik bakımıyla uğraşmak yerine işinize odaklanmak istiyorsanız ostimwebtasarim.com adresinden bizimle iletişime geçebilirsiniz.